اتوماسیون ساختمان (Intelligent Building Management System) (BMS)
سيستم مدیریت هوشمند ساختمان به مجموعه سخت افزارها و نرم افزارهایی اطلاق می شود که به منظور ، مانيتورینگ و کنترل یکپارچه قسمت های مهم و حياتی در ساختمان نصب می شوند. وظيفه این مجموعه، پایش مداوم بخش های مختلف ساختمان و اعمال فرمان به آنها به نحوی است که عملکرد اجزای مختلف ساختمان متعادل با یکدیگر و در شرایط بهينه و با هدف کاهش مصارف ناخواسته و تخصيص منابع انرژی فقط به فضاهای در حين بهره برداری باشد. متاسفانه در کشور ما به دليل عدم فرهنگ سازی صحيح، فقدان آگاهی و آشنایی مردم و مهندسين به مزایا و کاربردهای سيستمهای اتوماسيون ساختمان و حضور کمرنگ شرکت های تخصصی فعال در این زمينه، تاکنون توجه جدی به استفاده و استقرار سيستمهای BMS در ساختمانها نشده است. عواملی نظير تخصيص یارانه های انرژی در سالهای اخير باعث شده تا حتی با فرض هدر رفتن انرژی در طول دوره بهره برداری، سازندگان ساختمان از قبول هزینه اوليه این مجموعه در هنگام ساخت، سر باز زده و کماکان نسبت به بهره برداری سنتی از تاسيسات پافشاری کنند. لذا هم اکنون با توجه به لزوم استانداردسازی و اهميت یافتن بهره گيری از تکنولوژی و فناوری های نوین درعرصه ساخت و ساز و همچنين حذف یارانه های حامل های انرژی، بکارگيری سيستم های اتوماسيون ساختمان و BMS توسط طراحان و کارفرمایان ساختمانی مد نظر قرار گرفته و هر روز شاهد افزایش استقبال عمومی از این سيستم ها می باشيم.

کاربردهای سیستم BMS
در این سيستم تابلوهای برق، روشنایی عمومی، دیزل ژنراتور، سيستم اعلام و اطفاء حریق، سيستم حفاظتی، آسانسورها، سيستم کنترل تردد، سيستم های نظارت تصویری، تجهيزات اندازه گيری وميترها و نيز اجزای موتورخانه مرکزی شامل: چيلرها، بویلرها، پمپ های سيرکولاسيون، برجهای خنک کننده، هواسازها و اگزوز فن ها به نوعی به طور یکپارچه و به طور منسجم توسط یک یا چند رایانه هماهنگ و کنترل می شوند.

مزایای کلی استفاده از BMS
حذف مصارف ناخواسته
از آنجا که سيستم فقط هنگام بهره برداری از فضا، اجازه استفاده از منابع انرژی از قبيل سرمایش و گرمایش و روشنایی را میدهد، مصارف ناخواسته انرژی از بين رفته و در مصرف انرژی صرفه جویی می شود.

کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری
مدیریت بهينه استفاده از تاسيسات، موجب کاهش ميزان ساعات کارکرد هر تجهيز شده و در نهایت به مقدار قابل ملاحظه ای هزینه های تعویض قطعات مصرفی و نيز خرابی های ناشی از کارکرد طولانی را کاهش می دهد.

پایش دائمی کلیه اجزای ساختمان
کليه اجزای مهم ساختمان از قبيل مجموعه های سرمایش و گرمایش و تهویه و آبرسانی و … به طور متمرکز از طریق یک کامپيوتر در محل ساختمان یا از راه دور و در تمام ساعات قابل پایش بوده و نياز به سرکشی محلی هر تجهيز در محل نصب را مرتفع می کند.

حذف خطاهای اپراتوری
از آنجا که پس از تنظيمات اوليه سيستم، کليه کنترل ها توسط رایانه صورت می پذیرد، نگرانی اشتباهات و کوتاهی پرسنل بهره بردار و در نتيجه بروز خسارت از بين می رود.

اعلام وضعیت اجزا برای جلوگیری از خرابی و وقفه در کار اجزای ساختمان
با توجه به نمایش وضعيت کارکردی هر یک از المان های تاسيسات روی پنل اصلی، کنترل سلامت اجزا به راحتی امکان پذیر است.

مدیریت ساختمان هنگام بروز حوادث
مدیریت یکپارچه سيستم روی بخشهای مختلف، باعث ایجاد هماهنگی بين بخشهای مختلف از قبيل اعلام حریق، سيستم هوارسان، اگزوزفن ها، اطفاء حریق و آسانسورها در جهت کاهش خطرات احتمالی در هنگام بروز حوادث می شود.

ثبت دقیق میزان بهره برداری از قسمت های مختلف ساختمان
– ميزان دقيق استفاده هر قسمت یا واحد از منابع انرژی قابل ثبت است.
– گزارش گيری آماری دقيق از عملکرد اجزای مختلف ساختمان (کارکرد دقيق کليه اجزای ساختمان در سيستم ذخيره می شود و راهنمای مدیر تاسيسات ساختمان برای تنظيم بازبينی ها و تعميرات دورهای است).
– تعریف سطوح مختلف دسترسی برای اپراتورها (کاربران سيستم با سطوح مختلفی از دسترسی می توانند به اجزای مختلف دسترسی داشته باشند).

 

اولویت بندی هوشمندانه مصارف هنگام اضطرار
هنگام پيک مصرف یا هنگامی که منابع کافی برای در مدار قراردادن کليه اجزا وجود ندارد، سيستم به طور هوشمندانه بر اساس اولویت های از پيش تعيين شده نسبت به تخصيص منابع اقدام می کند. اعلام آلارم های هشداردهنده برای بازبينی های دوره ای تجهيزات بر اساس مشخصات ثبت شده هر المان تاسيساتی، زمان های بازبينی ها و تعویض و تعمير توسط سيستم به اپراتور گوشزد می شود.

پایش کیفیت هوا و تنظیم پارامترهای مهم از قبیل میزان منواکسیدکربن، گازهای قابل اشتعال و دود
سيستم به طور مستمر نسبت به کنترل کيفيت هوا اقدام کرده و در صورت وجود آلایندگی فراتر از حد مجاز، نسبت به افزایش ورورد هوای تازه و اعلام وضعيت اقدام می کند.

اهمیت مباحثی همچون کاهش خطای انسانی در کنترل و نظارت بر سیستم های امنیتی و ایمنی ساختمان از یک سو و برجسته شدن نقش بهینه سازی مصرف انرژی ساختمان به دنبال آزادسازی نرخ حامل های انرژی در کشور از سوی دیگر سبب شده تا سیستم های مدیریت هوشمند امروزه به عنوان جزء جدایی ناپذیر هر ساختمان قرار بگیرند.